Fatbikes zijn inmiddels niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Vooral onder jongeren zijn ze populair vanwege hun robuuste uitstraling, relatief lage aanschafprijs en de mogelijkheid om ze eenvoudig op te voeren. Tegelijkertijd zien we een sterke toename van het aantal ongevallen met fatbikes. De regelgeving is vaak onduidelijk en de risico’s worden onderschat. Maar wat zijn de juridische gevolgen als het misgaat? Wie is aansprakelijk en hoe zit het met verzekeringen en de rol van ouders bij minderjarige bestuurders?

In deze blog zetten wij de belangrijkste aandachtspunten voor u op een rij.

Hoewel een fatbike formeel als fiets wordt aangemerkt, vertoont het rijgedrag van de bestuurder van een fatbike in de praktijk vaak meer overeenkomsten met dat van een bromfiets. Veel fatbikes halen – al dan niet door opvoering – snelheden boven de wettelijk toegestane 25 kilometer per uur. Bestuurders dragen vaak geen helm en houden zich niet altijd aan de verkeersregels. Bovendien voldoen veel fatbikes technisch niet aan de eisen die aan e-bikes worden gesteld. Deze combinatie vergroot de kans op ongevallen en ernstig letsel.

Wie aansprakelijk is voor de schade na een fatbike-ongeval, hangt af van de omstandigheden van het geval. Daarbij spelen onder meer de gemaakte verkeersfouten en de leeftijd van de betrokkenen een rol.

Wordt een bestuurder van een fatbike aangereden door een auto, dan geldt in veel gevallen de beschermingsregel voor zwakkere verkeersdeelnemers. Op grond van artikel 185 Wegenverkeerswet (WVW) is de automobilist vaak geheel of gedeeltelijk aansprakelijk, zelfs als de bestuurder van een fatbike een verkeersfout heeft gemaakt.

Een automobilist kan zich alleen aan aansprakelijkheid onttrekken als sprake is van overmacht. Daarvan is pas sprake wanneer de bestuurder rechtens geen enkel verwijt kan worden gemaakt: de aanrijding moet uitsluitend zijn veroorzaakt door fouten van een ander, die zó onwaarschijnlijk waren dat de automobilist daar redelijkerwijs geen rekening mee hoefde te houden. Een beroep op overmacht slaagt vrijwel nooit.

Is het slachtoffer jonger dan 14 jaar, dan wordt in beginsel zelfs uitgegaan van een schadevergoedingsplicht van 100%, tenzij sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid.

Bij een aanrijding tussen een bestuurder van een fatbike en een gewone fietser staat de vraag centraal wie de verkeersfout heeft gemaakt en dus (deels) aansprakelijk is voor eventuele schade. De feitelijke toedracht van het ongeval is daarbij doorslaggevend. De positie op het fietspad, de gereden snelheid en het gedrag vlak vóór de botsing spelen een belangrijke rol in de beoordeling door de rechter.

Fatbikes worden steeds vaker bestuurd door jongeren onder de 18 jaar. Dat roept belangrijke juridische vragen op, met name over aansprakelijkheid bij een ongeval. De leeftijd van de minderjarige bestuurder speelt daarbij een doorslaggevende rol.

Bij kinderen tot 14 jaar zijn ouders in beginsel vrijwel altijd aansprakelijk voor de schade die hun kind veroorzaakt, wanneer sprake is van opzet of bewuste roekeloosheid. Bij 15-jarigen geldt dat ouders eveneens aansprakelijk zijn, tenzij zij kunnen aantonen dat hen geen enkel verwijt treft. Vanaf 16 jaar is de minderjarige in principe zelf aansprakelijk. Dat neemt echter niet weg dat ouders in bepaalde gevallen alsnog kunnen worden aangesproken, bijvoorbeeld wanneer zij toestemming hebben gegeven voor het gebruik van een opgevoerde fatbike.

Een fatbike-ongeval kan voor ouders dus aanzienlijke financiële gevolgen hebben.

Een belangrijk knelpunt bij ongevallen met een fatbike is de verzekering. Veel fatbikes zijn niet verzekerd. Bovendien rijst regelmatig de vraag of de fatbike is opgevoerd of een hogere snelheid kan bereiken dan wettelijk is toegestaan. In dat geval kwalificeert de fatbike juridisch als bromfiets. Dit brengt aanvullende verplichtingen met zich mee, zoals een kenteken, een WAM-verzekering en in sommige gevallen een helmplicht. Ontbreekt een geldige verzekering, dan kan dit grote gevolgen hebben voor zowel de bestuurder als de ouders.

Bent u of is uw kind betrokken geraakt bij een ongeval met een fatbike? Dan is het van belang om zo snel mogelijk de juiste stappen te zetten:

• verzamel zoveel mogelijk bewijs (zoals foto’s, getuigenverklaringen en politiegegevens);
• neem bij klachten contact op met uw huisarts;
• win juridisch advies in over aansprakelijkheid en mogelijke schadevergoeding.

Ongevallen met een fatbike leiden in de praktijk vaak tot discussies met verzekeraars. Een gespecialiseerde letselschadeadvocaat kan beoordelen wie aansprakelijk is en of de schade kan worden verhaald.